Mạng vòng (Ring Topology) trong mạng máy tính là một cấu trúc mạng trong đó các thiết bị được kết nối thành một vòng đóng. Kiến trúc mạng này thường được sử dụng cho mạng với số thiết bị ít, hay cần giảm chi phí lắp đặt. Nó cũng được sử dụng trong mạng kiểm soát công nghiệp.

Trong bài này, ta sẽ đi tìm hiểu xem kiến trúc mạng vòng như thế nào? Nó có gì đặc biệt và ưu nhược điểm của nó!

Kiến trúc mạng vòng (Ring Topology)

cấu trúc liên kết mạng vòng

Trong cấu trúc mạng vòng, mỗi thiết bị mạng được kết nối trực tiếp với hai thiết bị khác, một ở bên trái và một ở bên phải của nó, tạo thành một vòng đóng. Điều này có nghĩa là dữ liệu có thể truyền đi theo hướng của vòng, từ thiết bị này đến thiết bị khác một cách tuần tự.

Dữ liệu được truyền đi trong mạng vòng theo một hướng định trước. Mỗi thiết bị mạng nhận dữ liệu từ thiết bị trước đó trong vòng và chuyển tiếp cho thiết bị kế tiếp theo hướng của vòng. Dữ liệu sẽ đi qua tất cả các thiết bị trên mạng cho đến khi nó đạt được điểm đích.

Truyền dữ liệu trong mạng vòng

Mạng vòng thường truyền tín hiệu theo hướng của vòng (Uni-directional). Khi đó, dữ liệu được truyền theo hướng của vòng, từ một thiết bị đến thiết bị kế tiếp theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều kim đồng hồ. Mỗi thiết bị nhận dữ liệu từ thiết bị trước đó và chuyển tiếp cho thiết bị kế tiếp. Điều này tạo ra một luồng dữ liệu liên tục đi qua mạng vòng.

truyền dữ liệu trong mạng vòng
truyền dữ liệu trong mạng vòng

Một số kiến trúc mạng vòng cho phép truyền tín hiệu hai chiều (Bi-directional), nghĩa là dữ liệu có thể được truyền đi và nhận về từ cả hai hướng trên một đoạn của vòng. Điều này có thể tăng hiệu suất truyền dữ liệu và giảm độ trễ trong mạng.

Trong mạng vòng, giao thức Token Ring thường được sử dụng để quản lý việc truyền dữ liệu. Theo giao thức này, một “token” (phiếu) ảo được truyền quanh vòng, chỉ cho phép thiết bị nào giữ được token mới có quyền truyền dữ liệu. Khi một thiết bị nhận được token, nó có thể gửi dữ liệu hoặc chuyển tiếp token cho thiết bị tiếp theo trong vòng.

giao thức Token Ring trong mạng vòng
giao thức Token Ring trong mạng vòng

Việc kiểm soát xung đột dữ liệu trong mạng vòng thường được quan tâm và triển khai bằng cách sử dụng các kỹ thuật như CSMA/CD hoặc CSMA/CA có thể được áp dụng tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của mạng.

Địa chỉ và định danh trong mạng vòng

Trong mạng vòng các thiết bị cũng được định danh bằng địa chỉ MAC. Điều này cũng giống như các mạng hình sao hay mạng Bus. Ngoài ra, một số mạng vòng cũng có thể sử dụng địa chỉ logic để xác định các thiết bị trong mạng. Địa chỉ logic có thể là địa chỉ IP hoặc các định danh logic khác được sử dụng trong các giao thức mạng như ARP trong mạng IP.

Khi dữ liệu được truyền qua mạng vòng, nó được gắn kèm với địa chỉ đích, bao gồm cả địa chỉ MAC hoặc địa chỉ logic của thiết bị đích. Các thiết bị trên mạng vòng sẽ kiểm tra địa chỉ này và chuyển tiếp dữ liệu cho thiết bị đích tương ứng.

Trong mạng vòng, mỗi thiết bị đóng vai trò như một “relay” (bộ chuyển tiếp) cho dữ liệu. Khi dữ liệu đến, thiết bị sẽ kiểm tra địa chỉ đích và chuyển tiếp dữ liệu đến thiết bị tiếp theo trong vòng nếu địa chỉ đích không phải là của nó. Quá trình này tiếp tục cho đến khi dữ liệu đến được thiết bị đích.

Ưu điểm của mạng Ring

Mạng vòng có tính linh hoạt và độ tin cậy cao. Nếu một thiết bị gặp sự cố, dữ liệu vẫn có thể tiếp tục chuyển tiếp theo hướng khác, giảm thiểu sự gián đoạn trong hoạt động của mạng.

Mạng vòng có khả năng mở rộng dễ dàng bằng cách thêm vào hoặc loại bỏ các thiết bị một cách đơn giản. Không cần phải tắt mạng để thêm hoặc loại bỏ một thiết bị như trong một số loại cấu trúc khác.

Với cấu trúc đường truyền dữ liệu theo hình vòng, không có sự cạnh tranh trong việc truyền dữ liệu giữa các thiết bị như trong Bus Topology. Điều này có thể giúp duy trì hiệu suất mạng ổn định.

Nhược điểm của mạng Ring

Nếu một thiết bị gặp sự cố hoặc một phần của vòng bị hỏng, toàn bộ mạng có thể bị ngắt kết nối. Điều này có thể gây ra sự cố lớn và khó khăn trong việc xác định và khắc phục lỗi.

Với việc dữ liệu phải đi qua mỗi thiết bị trong vòng, độ trễ có thể tăng lên so với các cấu trúc mạng khác như Star Topology, đặc biệt là khi mạng trở nên phức tạp và có nhiều thiết bị.

Trong mạng vòng, khi có nhiều dữ liệu được truyền qua, hiệu suất có thể giảm do sự cạnh tranh và xung đột dữ liệu giữa các thiết bị trong vòng.

Nên sử dụng mạng Ring khi nào và thế nào?

Mạng Ring thường được sử dụng trong các ứng dụng đòi hỏi tính đồng nhất dữ liệu. Ví dụ, trong các hệ thống kiểm soát công nghiệp hoặc hệ thống điều khiển, mạng Ring có thể được ưu tiên vì khả năng phục hồi tự động và tính nhất quán của dữ liệu.

Ta cũng nên sử dụng Mạng Ring cho các mạng có kích thước nhỏ hoặc trung bình với yêu cầu tính đơn giản và dễ quản lý của mạng.

Trong thực tế, mạng Ring thường được kết hợp với các loại cấu trúc mạng khác như Star Topology hoặc Mesh Topology có thể tăng tính linh hoạt của hệ thống. Ta cũng nên sử dụng mạng Ring kết hợp với các phương tiện bảo mật như Virtual Private Networks (VPN) hoặc Firewall có thể tăng cường tính bảo mật của hệ thống bằng cách ngăn chặn truy cập trái phép và bảo vệ dữ liệu truyền qua mạng.

cấu trúc mạng hỗn hợp
cấu trúc mạng kết hợp mạng hình sao và mạng vòng

Bảng so sánh mạng Ring với các mạng khác

Yếu Tố Mạng Ring Star Topology Bus Topology
Tính Đồng Nhất Không Không
Độ Tin Cậy Cao Phụ thuộc vào trung tâm (Switch/Hub) Phụ thuộc vào trung tâm (Backbone)
Khả năng Mở Rộng Trung bình – Dễ dàng thêm thiết bị mới Trung bình – Cần cấu hình kỹ lưỡng Khó khăn – Cần cấu hình kỹ lưỡng
Hiệu Suất Trung bình – Độ trễ tăng khi tải cao Cao – Khả năng xử lý dữ liệu tốt Trung bình – Độ trễ tăng khi tải cao
Ưu Nhược Điểm Ưu: Tính đồng nhất, độ tin cậy cao, dễ mở rộng. Nhược: Độ trễ tăng khi tải cao, ảnh hưởng lớn từ lỗi. Ưu: Hiệu suất cao, dễ quản lý. Nhược: Phụ thuộc vào trung tâm, cấu hình khó khăn. Ưu: Đơn giản, giá thành thấp. Nhược: Độ tin cậy thấp, dễ bị lỗi.

Mong rằng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về mạng Ring là gì? Ưu nhược điểm của nó!

Thông Tin Về Tác Giả

Tổng Biên Tập at Thiết Bị Mạng Giá Rẻ | Website | + posts

Nguyễn Thành Hợp là một chuyên gia về lĩnh vực thiết bị mạng, viễn thông gần 10 năm kinh nghiệm với nhiều chứng chỉ chất lượng như CCNA 200-301, CCNP, CCDA, CCDP,... do Cisco cung cấp. Sở thích cá nhân là khám phá những kiến thức mới mẻ về công nghệ nói chung và đặc biệt là liên quan đến lĩnh vực mạng!