Nếu bộ nhớ RAM chỉ để lưu trữ dữ liệu tạm thời và khi tắt thiết bị, dữ liệu trong RAM sẽ mất hết. Bộ nhớ ROM thì lưu trữ dữ liệu không bị mất khi nguồn điện mất nhưng lại không thể sửa đổi dữ liệu đã lưu trữ. Có một bộ nhớ kết hợp được ưu điểm của cả bộ nhớ RAM và ROM đó là bộ nhớ NVRAM.

NVRAM được viết tắt của Non-Volatile Random Access Memory, là một loại bộ nhớ có khả năng lưu trữ dữ liệu mà  không bị mất khi mất nguồn điện. Khác với RAM thông thường, vốn sẽ mất dữ liệu khi không còn được cấp nguồn, NVRAM giữ lại thông tin ngay cả khi thiết bị tắt. Điều này làm cho NVRAM trở thành lựa chọn lý tưởng cho các ứng dụng đòi hỏi tính ổn định và an toàn dữ liệu cao.

hình ảnh bộ nhớ NVRAM
hình ảnh bộ nhớ NVRAM

Đặc điểm của bộ nhớ NVRAM

Non-Volatile: NVRAM không mất dữ liệu khi ngắt nguồn điện. Điều này có nghĩa là dữ liệu được lưu trữ trong NVRAM vẫn còn nguyên vẹn ngay cả khi thiết bị bị tắt hoặc mất điện đột ngột.

Random Access Memory: Khả năng truy cập ngẫu nhiên, cho phép đọc và ghi dữ liệu ở bất kỳ vị trí nào trong bộ nhớ mà không cần phải theo thứ tự. Điều này khác với các loại bộ nhớ tuần tự, nơi dữ liệu phải được truy cập theo thứ tự lưu trữ.

hình ảnh so sánh NVRAM, PRAM và SMC

NVRAM lưu trữ dữ liệu như thế nào?

NVRAM sử dụng nhiều công nghệ khác nhau để lưu trữ dữ liệu một cách ổn định và không bị mất khi mất nguồn điện. Dưới đây là các công nghệ chính mà NVRAM sử dụng để lưu trữ dữ liệu:

1. Flash Memory:

Flash memory sử dụng các bóng bán dẫn cổng nổi (floating-gate transistor) để lưu trữ điện tích.

Nguyên lý hoạt động: Điện tích được lưu trữ trong cổng nổi của transistor, biểu diễn các bit dữ liệu. Khi cần ghi dữ liệu, điện áp cao được áp dụng để điều chỉnh trạng thái của điện tích trong cổng nổi. Khi đọc dữ liệu, sự hiện diện hay vắng mặt của điện tích trong cổng nổi sẽ quyết định giá trị của bit (0 hoặc 1).

Ứng dụng: Flash memory được sử dụng rộng rãi trong ổ SSD, USB flash drive, thẻ nhớ và các thiết bị lưu trữ khác.

2. Ferroelectric RAM (FeRAM):

FeRAM sử dụng vật liệu sắt điện để lưu trữ thông tin.

Nguyên lý hoạt động: Vật liệu sắt điện có các nguyên tử với sự phân cực có thể được điều chỉnh bằng cách áp dụng điện áp. Sự phân cực này lưu trữ các trạng thái khác nhau của bit dữ liệu. Khi cần ghi dữ liệu, điện áp sẽ thay đổi trạng thái phân cực của các nguyên tử. Khi đọc dữ liệu, trạng thái phân cực này sẽ quyết định giá trị của bit.

Ứng dụng: FeRAM thường được sử dụng trong các ứng dụng yêu cầu tốc độ cao và độ bền như thẻ thông minh, thiết bị y tế và các hệ thống nhúng.

3. Magnetoresistive RAM (MRAM):

MRAM sử dụng các cặp lớp từ tính để lưu trữ dữ liệu.

Nguyên lý hoạt động: Dữ liệu được lưu trữ thông qua sự định hướng của các lớp từ tính. Một lớp từ tính có hướng từ cố định, trong khi lớp kia có thể thay đổi hướng từ. Trạng thái từ tính của hai lớp này sẽ quyết định giá trị của bit. Khi cần ghi dữ liệu, dòng điện sẽ thay đổi hướng từ của lớp từ thay đổi. Khi đọc dữ liệu, sự khác biệt trong điện trở giữa hai lớp sẽ quyết định giá trị của bit.

Ứng dụng: MRAM thích hợp cho các ứng dụng yêu cầu tốc độ truy cập nhanh và độ bền cao, chẳng hạn như thiết bị quân sự, thiết bị y tế và các hệ thống nhúng công nghiệp.

4. Phase-Change Memory (PCM):

PCM sử dụng vật liệu thay đổi pha như chalcogenide để lưu trữ dữ liệu.

Nguyên lý hoạt động: Vật liệu chalcogenide có thể tồn tại ở hai trạng thái: trạng thái vô định hình và trạng thái kết tinh. Khi cần ghi dữ liệu, dòng điện sẽ làm thay đổi trạng thái của vật liệu giữa vô định hình và kết tinh. Khi đọc dữ liệu, sự khác biệt về điện trở giữa hai trạng thái sẽ quyết định giá trị của bit.

Ứng dụng: PCM được sử dụng trong các ứng dụng yêu cầu tốc độ ghi/xóa cao và độ bền như các thiết bị lưu trữ và bộ nhớ cho máy tính.

Ứng dụng của NVRAM:

NVRAM thường được sử dụng để:

  • Lưu trữ cấu hình hệ thống: Dùng để lưu trữ các cấu hình quan trọng của hệ thống như BIOS hoặc firmware.
  • Lưu trữ dữ liệu quan trọng: Được sử dụng trong các hệ thống yêu cầu tính sẵn sàng cao như thiết bị y tế, hệ thống điều khiển công nghiệp và viễn thông.
  • Caching: Được sử dụng làm bộ nhớ đệm để cải thiện hiệu suất truy cập dữ liệu trong các hệ thống máy tính.

NVRAM được sử dụng trong máy tính thế nào?

hình ảnh NVRAM trên máy tính

NVRAM có nhiều ứng dụng trong các hệ thống máy tính hiện đại:

  • Lưu trữ các cài đặt BIOS: NVRAM lưu trữ các cài đặt hệ thống đầu vào/đầu ra cơ bản, bao gồm thứ tự khởi động, cấu hình phần cứng và các tham số hệ thống.
  • Lưu trữ cập nhật firmware: NVRAM được dùng để lưu trữ các bản cập nhật chương trình cơ sở cho các thiết bị như card mạng, bộ điều khiển lưu trữ và card đồ họa.
  • Bộ đệm ghi trong hệ thống lưu trữ: NVRAM được sử dụng làm bộ đệm ghi trong các hệ thống lưu trữ hiệu suất cao để cải thiện thông lượng và độ tin cậy của dữ liệu.

NVRAM trong thiết bị mạng

NVRAM đóng vai trò quan trọng trong các thiết bị mạng như bộ định tuyến và bộ chuyển mạch. Nó được sử dụng để lưu trữ tệp cấu hình của thiết bị, bao gồm các cài đặt như:

  • Địa chỉ IP: Địa chỉ xác định của thiết bị trong mạng.
  • Bảng định tuyến: Thông tin về các đường dẫn mạng mà thiết bị sử dụng để chuyển tiếp dữ liệu.
  • Danh sách kiểm soát truy cập (ACL): Các quy tắc xác định quyền truy cập vào các tài nguyên mạng.
  • Các tham số mạng khác: Các thiết lập liên quan đến bảo mật, quản lý băng thông và cấu hình giao thức mạng.

File cấu hình này được giữ lại ngay cả khi thiết bị mất nguồn hoặc khởi động lại. NVRAM đảm bảo rằng thiết bị có thể nhanh chóng khôi phục cấu hình khi bật nguồn, cho phép thiết bị hoạt động chính xác trong mạng. Điều này giúp duy trì tính liên tục và ổn định của mạng, tránh tình trạng mất cấu hình sau mỗi lần khởi động lại, từ đó đảm bảo hiệu suất và độ tin cậy của hệ thống mạng.

Một số câu hỏi thường gặp về NVRAM

1. Có cần nâng cấp RAM trên máy tính thành NVRAM không?

Không cần thiết phải nâng cấp RAM lên NVRAM. Để nâng cấp rất phức tạp và không cần thiết.

2. NVRAM có thể thay thế ổ đĩa cứng (HDD) hoặc ổ cứng thể rắn (SSD) không?

NVRAM không thể thay thế ổ cứng. Nó chỉ được sử dụng để lưu trữ dữ liệu hệ thống.

3. NVRAM có giúp tốc độ bật máy tính nhanh hơn không?

NVRAM có thể giúp máy tính khởi động nhanh hơn nếu lưu trữ các cài đặt cấu hình khởi động.

Thông Tin Về Tác Giả

Tổng Biên Tập at Thiết Bị Mạng Giá Rẻ | Website | + posts

Nguyễn Thành Hợp là một chuyên gia về lĩnh vực thiết bị mạng, viễn thông gần 10 năm kinh nghiệm với nhiều chứng chỉ chất lượng như CCNA 200-301, CCNP, CCDA, CCDP,... do Cisco cung cấp. Sở thích cá nhân là khám phá những kiến thức mới mẻ về công nghệ nói chung và đặc biệt là liên quan đến lĩnh vực mạng!